WebRTC

Bu yazımızda son yıllarda gittikçe popülerlik kazanan ve de telekom dünyasını yakından ilgilendiren yeni bir teknoloji olan WebRTC’yi tanıtmak isteriz.

Web RTC yi tanıtmadan önce ses dünyasına ufak bir bakış atmak faydalı olabilir.

Bildiğiniz gibi uzunca bir zamandır ses teknolojilerinde servis tabanlı bir model uygulanmakta. Telefon şirketleri ses hizmetini belirli bir fiyat üzerinden aylık abonelikle kullanıcılara sunacak şekilde bir satış modeli oluşturmuş durumdalar. Bu model kablolu iletişim dünyasında, hatta daha sonra yaygınlaşan kablosuz iletişim dünyasında da çok değişmeden başarılı bir şekilde kullanılmaya devam ediyor.

Ancak bildiğiniz gibi özellikle akıllı telefonlarında yaygınlaşmasıyla, telefon iletişiminin bir kısmı servis dünyasından uygulama tarafına doğru kaydı. Uygulama üzerinden ses kullanımında kullanıcılar olarak daha esnek bir hizmet almaya başladık. Örneğin operatörlerin sunduğu hizmet yanında herhangi bir anda ses görüşmelerini wifi veya 3g üzerinden whatsapp ile gerçekleştirebildiğimiz gibi , başka bir zamanda kontaklarımızı viber yada skype üzerinden gerçekleştirebilir hale geldik. Ses ve mesajlaşma hizmeti sağlayan bu tür uygulamaların yaygınlaşmasıyla uzun zamandır artış yönünde olan telekom ses gelirleri belirli bir seviyede kalmaya başladı.

Son birkaç kaç yıldır ses alanında yeni bir devrimin bu sektörü sarsacağı düşünülüyor. WEB RTC adı verilen bu yeni teknoloji ile ses iletişimin bir kısmının web alanına taşınacağı öngörülüyor. Bu teknolojiyle artık herhangi bir cihaz üzerinden hem sesli, hem görüntülü görüşme hem de veri paylaşımı teknik olarak yapılabilir hale geliyor. Bu yetenekler herhangi bir web yada mobil uygulama aracılığıyla çok daha kolay ve de mevcut telefon şebekeleri kullanılmadan direk iki parti arasında gerçekleştirilebiliyor

Bu yeni teknoloji le web den yapılan görüşmelerde telefon numaraları da anlamsız hale geliyor. Çünkü ses ve vidyo artık herhangi bir uygulamanın içine ek yetenek olarak kolaylıkla eklenebiliyor. Artık telefon numarası ezberlemek zorunda kalmadan uygulama içinden herhangi bir arkadaşınızı arayabilmeniz mümkün.

Teknik olarak çözüm sağlanmakla beraber, bu tür bir hizmetin önünde engeller de yok değil. En önemli sorun ücretlendirme olacak gibi duruyor. Örneğin bir web sitesinden alışveriş yaparken , bir satış yetkilisi le görüşmek isterseniz bu teknoloji ile hemen web sitesi üzerinden bir butona basıp, satıcı ile aynı ekran üzerinden görüntülü iletişime başlayabilirsiniz. Peki böyle bir senaryo da telekom şirketleri bu hizmeti nasıl paraya dönüştürecek? Müşteri mi yoksa satıcı mı telefon görüşmesini ödeyecek? Görüşme telekom şirketinin şebekesinden geçmemiş de olabilir. Bu tür bir iletişimde şebeke olarak  sizinkinin kullanılması ve sizin bundan gelir sağlamanız zor olacak gibi görünüyor.

Eğer bu teknoloji  yaygınlaşacak olursa , buna uygun iş modelleri düşünerek dönüşüm yapmak  servis sağlaycılar için kaçınılmaz gibi duruyor.

Değişime ayaka uydurabilenler için ise yeni gelir kapılarının açılması mümkün.

Peki nedir WebRTC?

WEB RTC tarayıcılar (Explorer, Chrome, FireFox etc.) arasında gerçek zamanlı iletişim sağlamak üzere W3C tarafından hazırlandan standardlara verilen ad.

Şu an bu teknoloji Chrome, FireFox ve Opera tarayıcılarında desteklenmekte. WEB RTC kullanılarak sesli ve görüntülü görüşme yapılabilir , aynı zamanda dosya paylaşımı gibi görüşme esnasında veri iletişimi sağlanabilir.

Bu güne kadar, PC tabanlı gerçek zamanlı iletişimi sağlamak için çoğunlukla üreticiye özel geliştirilen sinyal işleme teknolojisi ve bu teknolojiye özel eklentiler ve soft istemciler gerekiyordu. WebRTC ile ses ve video işleme motoru teknolojileri açık kaynak kodlu olarak geliştiricilerin hizmetine sunuluyor. Geliştiriciler bu teknolojiye bir ücretsiz lisans altından erişebilecek ve sadece basit HTML5 ve JavaScript API’leri kullanarak gerçek zamanlı multimedya uygulamaları hazırlayabilecekler.

Internet bağlantısı olan her cihaza – (Tablet, PC, Telefon, TV) WEBRTC yeteneği eklenip , arada bir telekom şebekesi olmadan bu cihaz bir iletişim aracı haline dönüştürülebilir.

İnternet üzerinde şimdiden bununla ilgili sayısız yazılımı aracı bulmak mümkün ve bu araçlar kullanılarak web ve mobile uygulamalara hızlıca WEB RTC yeteneği eklenebilir.

Sinyalleşme

WEB RTC diğer ses teknolojilerinin aksine sinyalleşme için herhangi bir yötenm tanımlamıyor. Bu da size görüşmenin karşılıklı kurulması, yönetilmesi,  ve kapatılması için herhangi bir yöntem kullanmak konusunda esneklik tanıyor.

Iletişimi yönetmek yani sinyalleşmeyi gerçekleştirmek için internet üzerinde zaten çok sayıda teknoloji var ve bunların hepsi WEB RTC ye entegre edilebilir.

Bu alanda çok fazla tecrübe sahibi olan servis sağlaycıları için ise bu bulunmaz bir fırsat. WEB RTC yi kendi telekom altyapılarına entegre ederek iki dünyayı birleştirme olanağına sahip olacaklar böylelikle son web teknolojileri ile kendi güvenli ve sağlam telekom altyapılarını birleştirerek çok daha inovatif uygulamalar oluşturmaları mümkün hale gelecek.

Kullanım Alanları

Kullanım alanlarına göz atacak olursak WEB RTC nin taraycılar arası iletişimden kurumsal tıkla konuş servislerine kadar birçok kullanım alanı var.

En yaygın şeklinin tarayıcılar üzerinde çalışan ve web den iletişim sağlayan uygulamalar olacağı öngörülüyor

Mobil uygulamalar içine tarayıcıyıda entegre etmek mümkün olduğundan akıllı telefonlar üzerinde de hızlıca ses yeteğine sahip uygulamaların artması bekleniyor

Kurumlar için ise WEB RTC , karmaşık call center ve konferans uygulamaları gerçekleştirmeyi kolaylaştırarak kurumların bu anlamdaki maliyetlerini düşürebilir.

Kurumların WEB RTC yi kullanması durumunda telekom servis sağlayıcıların da gelirlerinin etkilenmesi muhtemel.

Eğer WEB RTC yaygınlaşacak olursa, Webden PSTN/PLMN yönüne doğru arama yaptırılabilmesi için Telekom şirketlerinin kendi ağını WEB RTC geliştiricilerine açmaları gerekiyor. Ancak bu sayede oluşabilecek potansiyel gelirden fayda sağlamaları mümkün hale gelebilecek.

Bir taraftan da bilindiği üzere vidyo görüşmeleri de son yıllarada artan bir trende sahip. Bu nedenle servis sağlaycılarının vidyo yeteneklerini de Web RTC destekleyecek hale getirmelerinde fayda var.

WEB RTC ile gerçek zamanlı görüntülü ve sesli görüşmenin yanında ekran paylaşım ve dosya paylaşımı  gibi eş zamanlı veri iletişimi de  mümkün olabildiğinden, bu alanda birçok inovatif uygulamanında çıkacağı tahmin ediliyor.

WEB RTC bir anlamda akıllı telefonların ses ve mesajlaşma alanında yaptığı etkinin bir benzerini  web aracılığıyla yapabileceği tahmin ediliyor.

WEB RTC sunduğu kolay geliştirme yetenekleri ile milyonlarca yazılım geliştiriciyi , dah önceden yapamadıkları yeni inovatif uygulamalar yapmaya yönlendirebilir.

Bu nedenle bu teknolojiyi telekom şirketlerinin yakında takip etmesinde fayda var.

Fırsatlar

Servis sağlayacıları bu teknolojinin yaygınlaşması durumunda, kendileri de aktif rol oynayarak  bir takım fırsatlar yaratabilirler.

İlk olarak firmalar şebekelerinde bir gateway konumlandırıp Web RTC uygulamalarından kendi telefon ağlarına erişim sağlatarak,  bir platform hizmeti verebilir ve bunu

ücretlendirebilirler.

İkinci olarak firmalar kendileri OTT ler gibi WEB RTC uygulamaları geliştirebilir. Bunun için kendi mevcut yazılım geliştirici kadrolarını kullanabilir ya da uygulama geliştiricileri ile birlikte çalışabilirler.

Son olarak da firmalar bir takım araçlar ve apiler geliştirerek , yazılm geliştiricilerin kendi platform ve yetenekleri ile beraber uctan uca servis verebilecek bu tür uygulamalar geliştirmelerine olanak sağlayarak bu alandaki gelişimi yönlendirebilir ve yönetebilirler.

Özetle telekom şirketleri eskiden olduğu gibi sundukları hizmetlere sadece kendi sağladığı cihazlardan değil de tüm cihazlardan laptop, tablet, tv erişilebilecek şekilde bir yapı değişikiğine yani cihaz odaklı bir yaklaşımdan erişim odaklı bir yapıya geçmek üzere hazırlıklarını yapabilirlerse bu teknolojinin yaygınlaşması durumunda  yeni oluşan duruma adapte olabilir ve bu alana doğru kayması muhtemel gelirlerini koruyabilirler.

Aşağıda bu yeni teknolojiyi dahada ayrnıtılı öğrenmek için faydalı olabileceğini düşündüğümüz bir takım linkleri ve örnek uygulamaları bulabilirsiniz.

WebRTC linkler

www.webrtc.org Web RTC ile ilgi tüm gelişmeleri takip edebileceğiniz bir site.

https://apprtc.appspot.com/</span> Yine bu sitede bu bulabileceğiniz referans bir Web RTC Demo uygulaması


WEB RTC Servisleri

Gotomeeting.com Ücretsiz – Adresten de anlaşılacağı üzere Gotomeeting sitesinin ücretsiz konferans odaları size sunulmakta. Bu yüzden de bazı kısıtlamalar var. Mesela sadece 3 kişiye kadar ekran paylaşımı yapabiliyorsunuz. Ayrıca sohbet odasının ismini kendiniz belirlemek için Facebook veya Google hesabınızla giriş yapmanız isteniyor.

talky.io – Kayıt olmadan, form doldurmadan sadece internet tarayıcınız üzerinden 6 kişiye kadar görüntülü konferans servisi.

sharefest.me – Sadece web tarayıcınız üzerinden P2P altyapısı ile dosya transferi yapabiliyorsunuz.Transfer etmekistediğiniz dosyayı Firefox tarayıcısı üzerinden sürükle bırak yaparak dosya adresinin oluşturulmasını sağlıyorsunuz.Yalnız dikkat etmeniz gereken nokta eğer Firefox  tarayıcısını kullanıyorsanız transfer etmek istediğiniz bilgisayarda da Firefox tarayıcısını açıp dosya adresini girmeniz gerekir.Yani transfer yapacağınız iki bilgisayarda da Firefox açık olmalıdır veya iki bilgisayarda da Chrome olmalı.

revealjs.herokuapp.com – Aşağıdaki video’dan denemesini izleyebileceğiniz bu servis aslında bir servis değil.Sadece bir kod parçasının webrtc ile neler yapabileceğinin muhteşem bir kanıtı.Siteye girdiğinizde sadece tarayıcınız ve webcam’iniz ile sanki kinect kullanıyormuşsunuz gibi sitedeki yazıları elle kontrol edebiliyorsunuz

webrtc-experiment.appspot.com – Daha çok geliştiricilere yönelik örnekler bulunan sitede birçok webrtc uygulamasını toplu halde bulabilirsiniz.

veckon.com – Webrtc destekli farklı bir video chat sitesi

opentokrtc.com – Üyeliksiz başka bir video konferans sitesi daha.

appear.in – Kullanımı kolay bir konferans sitesi. Ekranınızı paylaşabiliyorsunuz ayrıca konferans odası ismini kendiniz seçebiliyorsunuz. Konferansınızı özelleştirmek için “Lock Room” düğmesine tıklayarak herkesin odaya girmesini engelleyebiliyorsunuz.

Yazar hakkında Tüm iletileri göster

canercan98

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *